Hibah, faraid & wasiat untuk rumah
Jawapan ringkas: Bagi orang Islam, rumah si mati dibahagikan kepada waris mengikut faraid — ketetapan syarak. Pemilik boleh merancang lebih awal: hibah (pemberian semasa hidup — harta yang sempurna dihibahkan tidak lagi menjadi harta pusaka), wasiat (terhad kepada satu pertiga dan bukan kepada waris kecuali dipersetujui waris lain), dan tuntutan harta sepencarian oleh pasangan. Halaman ini memberi gambaran umum — dapatkan nasihat peguam syarie atau perunding harta berdaftar untuk keadaan anda.
⏱️ Ringkasan 30 saat
- Wasiat: Maksimum 1/3, bukan kepada waris
- Hibah: Pemberian semasa hidup; bukan harta pusaka
- Pindah milik ibu bapa → anak: Duti setem dikecualikan (RM1 juta pertama)
- Rujukan: Peguam syarie / Amanah Raya / Mahkamah Syariah
| Faraid | Hibah | Wasiat | Harta sepencarian | |
|---|---|---|---|---|
| Bila berlaku | Selepas meninggal | Semasa hidup (hibah amanah: berkuat kuasa selepas meninggal mengikut dokumen) | Selepas meninggal | Selepas cerai atau kematian |
| Kepada siapa | Waris yang ditetapkan syarak | Sesiapa yang dipilih pemberi | Bukan waris (waris hanya dengan persetujuan waris lain) | Pasangan |
| Had | Bahagian tetap | Tiada had kadar; rukun hibah mesti lengkap | Maksimum 1/3 harta | Ditentukan Mahkamah Syariah |
| Kelebihan | Adil mengikut syarak | Pemberi menentukan penerima; elak harta beku | Bantu bukan waris, contoh anak angkat | Iktiraf sumbangan pasangan |
Kalau rumah masih ada pinjaman
- MRTT/MRTA atau MLTT/MLTA melunaskan baki pinjaman jika peminjam meninggal — rumah tidak lagi bercagar dan waris tidak perlu menyambung ansuran. Lihat MRTA, MLTA, MRTT atau MLTT.
- Rumah yang masih dicagar kepada bank tidak boleh dipindah milik tanpa persetujuan bank. Sebab itu ramai menggunakan hibah amanah melalui syarikat amanah: rumah kekal atas nama pemilik semasa hidup dan diserahkan kepada penerima selepas meninggal, mengikut dokumen.
- Pinjaman bersama (joint loan) dan nama bersama dalam hakmilik tidak bermaksud pasangan mewarisi semua — bahagian si mati tetap tertakluk kepada faraid, kecuali ada hibah yang sah. Lihat beli rumah bersama.
Pindah milik kepada anak semasa hidup
Pindah milik secara kasih sayang antara ibu bapa dan anak (serta datuk nenek dan cucu) dikecualikan duti setem sepenuhnya bagi RM1 juta pertama nilai pasaran, untuk warganegara. Semak juga kesan cukai keuntungan harta tanah (RPGT) dan syarat tanah — contohnya tanah rizab Melayu hanya boleh dipindah milik kepada orang Melayu, dan unit kuota Bumiputera tertakluk kepada syarat negeri.
Langkah mudah merancang
- 1. Senaraikan harta: rumah, baki pinjaman, takaful, simpanan dan KWSP (penama KWSP bertindak sebagai pentadbir/wasi, bukan semestinya pemilik — harta tetap dibahagi mengikut faraid).
- 2. Bincang dengan pasangan dan keluarga supaya tiada salah faham kemudian.
- 3. Dapatkan nasihat peguam syarie atau perunding harta berdaftar, contohnya Amanah Raya Berhad.
- 4. Sediakan dokumen dengan rukun yang lengkap dan simpan salinan di tempat yang diketahui keluarga.
- 5. Semak semula apabila keluarga atau harta berubah — kahwin, anak baru, beli rumah kedua.
Panduan ini maklumat umum, bukan fatwa atau nasihat undang-undang. Untuk hukum dan keadaan khusus, rujuk Jabatan Mufti Negeri Johor, Mahkamah Syariah atau peguam syarie.
📲 Infografik — simpan & kongsi
Tekan gambar untuk buka saiz penuh, kemudian simpan atau kongsi ke WhatsApp, Facebook dan Instagram.
Soalan lazim
Rumah arwah suami dibahagi macam mana?
Bahagian rumah milik arwah dibahagikan kepada waris mengikut faraid, selepas hutang dan wasiat (jika ada) diselesaikan. Isteri juga boleh membuat tuntutan harta sepencarian di Mahkamah Syariah sebelum faraid dikira.
Apa beza hibah dan wasiat?
Hibah ialah pemberian semasa hidup kepada sesiapa dan tiada had kadar; wasiat berkuat kuasa selepas meninggal, terhad kepada satu pertiga harta dan tidak boleh diberikan kepada waris kecuali dipersetujui waris lain.
Boleh hibah rumah yang masih ada loan?
Pindah milik terus memerlukan persetujuan bank kerana rumah dicagar. Ramai memilih hibah amanah melalui syarikat amanah, di mana rumah diserahkan kepada penerima selepas pemilik meninggal mengikut dokumen.
Nama suami isteri dalam geran, kalau seorang meninggal rumah jadi milik pasangan?
Tidak secara automatik bagi orang Islam. Bahagian si mati diwarisi mengikut faraid, kecuali ada hibah yang sah atau tuntutan harta sepencarian.
Pindah milik rumah kepada anak kena duti setem?
Pindah milik secara kasih sayang antara ibu bapa dan anak dikecualikan duti setem sepenuhnya bagi RM1 juta pertama nilai pasaran, untuk warganegara. Yuran guaman dan pendaftaran masih dikenakan.
Penama KWSP dapat semua duit?
Penama menerima wang KWSP sebagai pentadbir atau wasi. Bagi orang Islam, wang itu tetap perlu dibahagikan mengikut faraid kecuali ada hibah atau persetujuan waris.